Kiki's Memos

Category: Personal Reflections

  • After the Credits

    Brief notes on films I’ve watched—what stayed with me, and something I learned. These reflections may contain spoilers.

    La Strada — Federico Fellini, 1954

    I loved Gelsomina. Giulietta Masina was extraordinary—funny, vulnerable, strange and deeply moving without ever asking us to pity her.
    Perhaps the harshest thing Fellini does is take her away from us before the end; we don’t see her loss, we feel her absence.
    When Zampanò learns that she has died, something in him finally breaks. He cries for Gelsomina, perhaps for the way he treated her, and perhaps for much more in his own life.

    Something I learned: Giulietta Masina was Fellini’s wife, and the role of Gelsomina was written specifically for her. Producers wanted other actresses, but Fellini refused to make the film without Masina in the role.

    The Third Man — Carol Reed, 1949

    I loved the beautiful, crisp black-and-white cinematography and the atmosphere of postwar Vienna. The zither score was too intrusive for me and often pulled me away from what was happening on screen.
    I admired the film more than I connected with its characters.

    Something I learned: The music that distracted me so much came from an Austrian zither player, Anton Karas. Carol Reed heard him playing at a welcome party in Vienna and was so taken by the unusual sound that he abandoned the planned orchestral score and used Karas’s zither throughout the film.

    Bringing Up Baby — Howard Hawks, 1938

    Pure delight. Katharine Hepburn and Cary Grant are wonderful together—absurd, elegant and hilarious.
    I loved the speed, the chaos and the beautiful images, although that same pace left little time to really get to know the characters.
    Not one that moved me deeply, but one I thoroughly enjoyed.

    Something I learned: This wasn’t Hepburn’s first film, but it was her first pure comedy. Howard Hawks initially thought she was trying too hard to be funny and had comedian Walter Catlett coach her to simply play the lines rather than play for laughs. Hepburn found his advice so useful that she asked Hawks to keep Catlett around—and he ended up playing the town constable in the film.

    ΕΛΛΗΝΙΚΑ

    Σύντομες σημειώσεις για ταινίες που είδα — τι μου έμεινε και κάτι που έμαθα. Οι σκέψεις αυτές μπορεί να περιέχουν spoilers.

    La Strada — Federico Fellini, 1954

    Αγάπησα τη Gelsomina. Η Giulietta Masina ήταν εκπληκτική — αστεία, ευάλωτη, παράξενη και βαθιά συγκινητική, χωρίς ποτέ να μας ζητά να τη λυπηθούμε.
    Ίσως το πιο σκληρό πράγμα που κάνει ο Fellini είναι ότι μας τη στερεί πριν από το τέλος. Δεν βλέπουμε την απώλειά της, νιώθουμε την απουσία της.
    Όταν ο Zampanò μαθαίνει ότι πέθανε, κάτι μέσα του τελικά σπάει. Κλαίει για τη Gelsomina, ίσως για τον τρόπο που της φέρθηκε, και ίσως για τη δική του στάση ζωής.

    Κάτι που έμαθα: Η Giulietta Masina ήταν η σύζυγος του Fellini και ο ρόλος της Gelsomina γράφτηκε ειδικά για εκείνη. Οι παραγωγοί ήθελαν άλλες ηθοποιούς, αλλά ο Fellini αρνήθηκε να κάνει την ταινία χωρίς τη Masina στον ρόλο.

    Ο Τρίτος Άνθρωπος (The Third Man) — Carol Reed, 1949

    Μου άρεσε ιδιαίτερα η όμορφη, καθαρή ασπρόμαυρη φωτογραφία και η ατμόσφαιρα της μεταπολεμικής Βιέννης.
    Η μουσική με το τσίτερ μού φάνηκε αρκετά παρεμβατική.
    Θαύμασα την ταινία περισσότερο απ’ όσο συνδέθηκα με τους χαρακτήρες της.

    Κάτι που έμαθα: Η μουσική που με ενόχλησε τόσο ήταν του Αυστριακού Anton Karas, που έπαιζε τσίτερ. Ο Carol Reed τον άκουσε τυχαία να παίζει σε μια εκδήλωση στη Βιέννη και ενθουσιάστηκε τόσο με τον ασυνήθιστο ήχο, ώστε εγκατέλειψε την ιδέα της ορχηστρικής μουσικής και χρησιμοποίησε το τσίτερ του Karas σε ολόκληρη την ταινία.

    Η Γυναίκα με τη Λεοπάρδαλη (Bringing Up Baby) — Howard Hawks, 1938

    Σκέτη απόλαυση. Η Katharine Hepburn και ο Cary Grant είναι υπέροχοι μαζί — παράλογοι, κομψοί και ξεκαρδιστικοί.
    Μου άρεσαν πολύ ο γρήγορος ρυθμός, το χάος και οι όμορφες εικόνες, αν και αυτός ο ίδιος ρυθμός δεν άφηνε πολύ χρόνο για να γνωρίσουμε πραγματικά τους χαρακτήρες.
    Δεν ήταν μια ταινία που με συγκίνησε βαθιά, αλλά την απόλαυσα.

    Κάτι που έμαθα: Δεν ήταν η πρώτη ταινία της Hepburn, αλλά ήταν η πρώτη της καθαρόαιμη κωμωδία. Ο Howard Hawks πίστευε αρχικά ότι προσπαθούσε υπερβολικά να είναι αστεία και ζήτησε από τον κωμικό Walter Catlett να τη βοηθήσει να παίζει τις ατάκες χωρίς να προσπαθεί να προκαλέσει το γέλιο. Η Hepburn βρήκε τις συμβουλές του τόσο χρήσιμες, ώστε ζήτησε από τον Hawks να τον κρατήσει στην ταινία — και τελικά έπαιξε τον αστυνομικό της πόλης.

  • What We Give

    Shoplifters (2018) — Hirokazu Kore-eda

    Shoplifters was heartbreaking.

    Kore-eda brings us quietly into this unconventional family, and somehow we begin to care for them despite all the things they do wrong.

    They play. They laugh. They care for one another. And gradually the question becomes: what makes a family? Blood? The law? Or the way we care for one another?

    Osamu and Shota have a genuine bond. But Osamu also teaches Shota to steal because, as he eventually admits, it is what he knows how to teach him.

    We give what we know.

    But Shota notices something.

    When Yuri begins to be drawn into shoplifting, he doesn’t want her to learn what he has learned. He tries to protect her from it.

    We inherit more than we realize—from our families, our relationships, our cultures. Ways of loving. Ways of reacting. Ways of surviving.

    For a long time, they simply feel like the way things are.

    Until we notice.

    We cannot choose what shaped us.

    But we can question it.

    And perhaps that is where change begins:

    What was given to me doesn’t have to be what I give to someone else.

    Η ταινία Κλέφτες Καταστημάτων με συγκίνησε βαθιά.

    Ο Κόρε-έντα μάς βάζει αθόρυβα μέσα σε αυτή την αντισυμβατική οικογένεια και, με κάποιον τρόπο, αρχίζουμε να νοιαζόμαστε γι’ αυτούς, παρ’ όλα τα λάθη που κάνουν.

    Παίζουν. Γελούν. Νοιάζονται ο ένας για τον άλλον. Και σιγά σιγά γεννιέται το ερώτημα: τι είναι αυτό που κάνει μια οικογένεια; Το αίμα; Ο νόμος; Ή ο τρόπος που φροντίζουμε ο ένας τον άλλον;

    Ο Οσάμου και ο Σότα έχουν έναν αληθινό δεσμό. Όμως ο Οσάμου μαθαίνει επίσης στον Σότα να κλέβει γιατί, όπως παραδέχεται κάποια στιγμή, αυτό είναι που ξέρει να του μάθει.

    Δίνουμε αυτό που ξέρουμε.

    Όμως ο Σότα παρατηρεί κάτι.

    Όταν η Γιούρι αρχίζει να παρασύρεται κι εκείνη στις μικροκλοπές, δεν θέλει να μάθει αυτό που έμαθε ο ίδιος. Προσπαθεί να την προστατεύσει από αυτό.

    Κληρονομούμε περισσότερα απ’ όσα συνειδητοποιούμε — από τις οικογένειές μας, τις σχέσεις μας, τους πολιτισμούς μέσα στους οποίους μεγαλώνουμε. Τρόπους να αγαπάμε. Τρόπους να αντιδρούμε. Τρόπους να επιβιώνουμε.

    Για πολύ καιρό, μας φαίνεται ότι έτσι πρέπει να είναι τα πράγματα.

    Μέχρι που τα παρατηρούμε.

    Δεν επιλέγουμε αυτά που μας διαμόρφωσαν.

    Μπορούμε όμως να τα αμφισβητήσουμε.

    Και ίσως από εκεί αρχίζει η αλλαγή:

    Αυτό που μου δόθηκε δεν χρειάζεται να είναι αυτό που θα δώσω κι εγώ σε κάποιον άλλο.

  • Understanding Before Judging

    As I’ve been making my way through the films of F. W. Murnau, Carl Theodor Dreyer, Vittorio De Sica, Yasujirō Ozu, Elia Kazan, Satyajit Ray, Jean Renoir, and the plays of Eugene O’Neill, I’ve begun to notice a thread connecting them all.

    These artists are not primarily interested in deciding who is right and who is wrong.

    Instead, they ask a different question:

    What happened to this person?

    That small shift changes everything.

    Judgment creates distance.

    Understanding creates compassion.

    To understand someone does not mean approving of every choice they make. It does not excuse cruelty, dishonesty, addiction, betrayal, or violence. Rather, it means recognizing that every human being has a history, a wound, a fear, a hope, a love, or a loss that shapes the way they move through the world.

    Jean Renoir expressed this beautifully when he said:

    “The awful thing about life is this: everyone has their reasons.”

    At first, this sounds almost unsettling. If everyone has their reasons, where does responsibility fit?

    But I don’t think Renoir meant that every reason is justified. I think he meant that almost no one sees themselves as the villain of their own story. Each of us lives inside a story that makes sense to us. Every action, even a misguided one, usually grows from something deeper: love, fear, pride, loneliness, shame, hope, or pain.

    The greatest artists don’t ask us to admire their characters.

    They ask us to recognize their humanity.

    Umberto is not simply a stubborn old man.

    The hotel doorman is not simply a man who lost his job, nor is he weak or unimportant.

    Antonio is not simply a failed father.

    Mary Tyrone is not simply an addict.

    Jamie is not simply destructive.

    Noriko is not simply obedient.

    Bruno is not simply a child.

    They are people carrying invisible burdens, loving imperfectly, trying to preserve their dignity, and finding their way through life as best they can.

    As I was reflecting on this, a memory returned to me.

    When my daughter Irini was about four years old, she was playing quietly with a handful of little figurines. Two of them were fighting.

    I asked her what was happening.

    Without hesitation, she answered,

    “They’re fighting because each one thinks they are the good one and the other is the bad one.”

    I remember looking at her with wonder.

    How had a four-year-old understood something that many adults spend a lifetime trying to learn?

    Years later, while watching these films, I realized she had already grasped what the greatest storytellers keep trying to teach us.

    Each person believes they are the hero of their own story.

    That does not make everyone right.

    But it does invite us to look more deeply before we judge.

    Perhaps this is one of the greatest gifts of art.

    It slows us down.

    It replaces certainty with curiosity.

    It asks us to wonder,

    What burden might this person be carrying?

    And perhaps, every now and then, to ask the same question of ourselves.

    Maybe compassion begins not when judgment disappears, but when understanding is allowed to come first.

  • The Language of Politeness: Civility or Hypocrisy?

    Last night I saw “Sketch 3 | The Language of Civility vs. Wild Language” at the Experimental Stage of the National Theatre of Greece, at the Dipylon Theater in Athens.

    It was a fascinating experience.

    There was no conventional story with a beginning, middle and end. Instead, the performance unfolded through choreography, choral elements, fragments of text offering definitions of politeness, the chair and other symbols, and costumes spanning the Victorian era to the present day.

    At the end, something I particularly appreciated was the discussion with the artists involved in the production.

    The performance made me think about what politeness actually means.

    When is politeness a genuine expression of respect for another person? And when does it become performance, hypocrisy—or even a way of losing ourselves?

    As choreographer and creator Stavroula Siamou asked during the discussion: how far should we go in “taming” a child without harming them? How do we teach a child to be polite without teaching them to become a doormat for a harsh world?

    Through images, movement, music and text, Siamou showed us that politeness is not simply a matter of rules.

    It is an attitude towards others, but also towards ourselves.

    The unusual choral phrases and the precise, repetitive patterns of movement made me think about how society, education and our relationships shape our understanding of politeness—and about where genuine courtesy ends and the social mask begins.

    For me, one of the most interesting aspects of the performance was the relationship between the personal and the collective, and the question of how free our choices really are.

    The movement was sometimes fast and structured, only occasionally breaking into something freer. It reminded me of how our own actions are connected to the people around us and to the environment we move through.

    When I am rushing or moving quickly, I don’t always stop to think, to question, or to notice the effect of each of my gestures, each of my behaviors. And sometimes I simply need to let go: a little craziness, freer movement, uncontrollable laughter that perhaps only I understand. It is almost as though the pressure of structured politeness needs to find a way out.

    Sitting offers another perspective—whether on a chair or crouched on the ground.

    The chair, although it can be a symbol of superiority, a throne or a position of power, also gives us an opportunity to turn inward: to listen to the sounds around us, to become aware of the space we occupy and to think about our choices.

    The pause created by stillness makes room for observation, reflection and conscious decisions.

    The performance made me realize that personal reflection, our connection to the collective, stillness and free movement can coexist—just as dance, sound and moments of quiet coexist within the same work.

    I found myself thinking about my own relationships.

    I would like them to be grounded in kindness and respect without requiring us to sacrifice our authentic selves.

    To know when to stand up for ourselves in a way that does not hurt another person, but also does not allow others to walk all over us.

    The costumes, moving through different periods, were also a reminder that our ideas about politeness are not static.

    Formal codes of manners became particularly rigid in the Victorian era, with elaborate rules and conventions. As societies changed and rebelled against those conventions, politeness changed too. Not necessarily along some steady path of “improvement.” It simply took different forms.

    Today we can see aggression and rudeness alongside an increasing insistence on the self—individuality sometimes asserting itself without respect for the other, and personal freedom coming into conflict with our dependence on one another.

    And yet, across different periods and different conventions, perhaps something essential remains: politeness as an expression of respect and coexistence—a foundation for relationships built on genuine interest in and consideration for another person.

    “Sketch 3 | The Language of Civility vs. Wild Language” did not offer answers. Instead, it invited us to think and to look at our own choices.

    Every movement, every phrase, every image and every moment seemed to remind us that politeness cannot simply be taken for granted.

    It is an action, an attitude and a choice.

    And perhaps the challenge is not simply to be polite.

    It is to remain authentic while doing so.

    ΕΛΛΗΝΙΚΑ

    Το αρχικό κείμενο στα ελληνικά.

    Η γλώσσα της ευγένειας — πολιτισμός ή υποκρισία;

    Χτες το βράδυ είδα το «Σκίτσο 3 | Η γλώσσα του πολιτισμού vs Άγρια γλώσσα» στην Πειραματική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου, στο Δίπυλον. Η εμπειρία ήταν πολύ ενδιαφέρουσα. Δεν ακολουθούσε κλασική ιστορία με αρχή, μέση και τέλος· ήταν μια χορογραφία με χορωδιακά στοιχεία, αποσπάσματα κειμένων που έδιναν ορισμούς της ευγένειας, της καρέκλας και άλλων συμβόλων, και κοστούμια από τη βικτωριανή εποχή μέχρι σήμερα. Στο τέλος, κάτι που βρήκα ιδιαίτερα εποικοδομητικό, ακολούθησε συζήτηση με τους συντελεστές.

    Η πειραματική αυτή παρουσίαση με έκανε να αναρωτηθώ για το νόημα της ευγένειας. Πότε η ευγένεια είναι πράγματι σεβασμός για τον άλλο; Πότε γίνεται υποκριτική συμπεριφορά ή χάσιμο του εαυτού;

    Όπως σημείωσε και η χορογράφος και δημιουργός Σταυρούλα Σιάμου, υπάρχει ένα ερώτημα: μέχρι πού να εξημερώσω το παιδί μου χωρίς να του κάνω ζημιά; Πώς μπορώ να το μάθω να είναι ευγενικό, χωρίς να το αφήνω να γίνει «χαλί» για την άγρια κοινωνία;

    Η Σιάμου κατάφερε μέσα από εικόνες, κίνηση, μουσική και κείμενα να δείξει ότι η ευγένεια δεν είναι απλώς θέμα κανόνων. Είναι στάση απέναντι στον άλλον, αλλά και απέναντι στον εαυτό μας. Οι ιδιαίτερες χορωδιακές φράσεις, τα επαναλαμβανόμενα και με ακρίβεια χορευτικά μοτίβα με έκαναν να σκεφτώ πώς η κοινωνία, η εκπαίδευση και οι σχέσεις μας διαμορφώνουν την έννοια της ευγένειας, και πού σταματά η αληθινή ευγένεια και αρχίζει η κοινωνική μάσκα.

    Για μένα, η μεγαλύτερη αξία ήταν η σύνδεση του προσωπικού με το συλλογικό και η ελευθερία ή μη των επιλογών μας. Στο σκίτσο, η κίνηση του χορού — μερικές φορές γρήγορη και δομημένη, λίγες φορές ελεύθερη — μου θύμισε πώς οι πράξεις μας συνδέονται με τους γύρω μας και με το περιβάλλον μας.

    Όταν τρέχω ή κινούμαι γρήγορα, δεν σταματώ για να σκεφτώ, να αναρωτηθώ, να νιώσω την επίδραση κάθε χειρονομίας μου και κάθε συμπεριφοράς μου. Και κάποιες φορές νιώθω την ανάγκη να αφεθώ: λίγη τρέλα, πιο ελεύθερη κίνηση, ανεξέλεγκτο γέλιο, που μόνο εγώ καταλαβαίνω. Είναι σαν η πίεση της δομημένης ευγένειας να χρειάζεται να βρει έναν τρόπο να απελευθερωθεί.

    Η καθιστή θέση, σε καρέκλα ή ανακούρκουδα, προσφέρει μια διαφορετική προοπτική: η καρέκλα, παρότι σύμβολο ανωτερότητας, θρόνου ή εξουσίας, μας δίνει την ευκαιρία να στραφούμε προς τα μέσα, να ακούσουμε τους ήχους γύρω μας, να νιώσουμε τον χώρο και να σκεφτούμε τις επιλογές μας.

    Η παύση που φέρνει η στατική θέση δημιουργεί χώρο για παρατήρηση, στοχασμό και συνειδητές αποφάσεις.

    Το δρώμενο με έκανε να συνειδητοποιήσω ότι η προσωπική σκέψη, η σύνδεση με το συλλογικό, η παύση και η ελεύθερη κίνηση μπορούν να συνυπάρχουν αρμονικά, όπως ο χορός, οι ήχοι και οι στιγμές ηρεμίας στο ίδιο έργο.

    Σκέφτηκα ότι οι σχέσεις μου θα ήθελα να στηρίζονται στην ευγένεια και στον σεβασμό, χωρίς να θυσιάζεται ο αληθινός εαυτός. Να ξέρουμε πότε να υπερασπιζόμαστε τον εαυτό μας με τρόπο που δεν πληγώνει κανέναν, αλλά ούτε και επιτρέπει να μας καταπατούν.

    Τα κοστούμια και οι εποχές θύμιζαν ότι η ευγένεια δεν είναι στατική. Οι κώδικες ευγένειας έγιναν ιδιαίτερα αυστηροί κατά τη Βικτωριανή εποχή, με πολλούς κανόνες και κοινωνικές συμβάσεις, αλλά με τις κοινωνικές αλλαγές και τις επαναστάσεις, η ευγένεια μεταμορφώθηκε — δεν ακολούθησε πάντα μία «βελτιωτική» πορεία, απλώς άλλαξε μορφή. Σήμερα συναντάμε στοιχεία βίας και αναίδειας, το εγώ να διεκδικεί τη θέση του χωρίς σεβασμό για τον άλλο, και την ατομικότητα να συγκρούεται με την αλληλοεξάρτηση. Κι όμως, σε όλες τις εποχές, η ουσία της ευγένειας παραμένει ως στάση σεβασμού και συνύπαρξης — μια βάση για σχέσεις που χτίζονται με αληθινό ενδιαφέρον και προσοχή για τον άλλο.

    Το Σκίτσο 3 | Η γλώσσα του πολιτισμού vs Άγρια γλώσσα δεν έδινε απαντήσεις· έβαζε τον θεατή να σκεφτεί, να δει τις δικές του επιλογές. Κάθε χορογραφία, κίνηση, κάθε φράση, κάθε στιγμή ήταν μια υπενθύμιση ότι η ευγένεια δεν είναι δεδομένη.

    Είναι πράξη, στάση και επιλογή.

    Και ίσως η πρόκληση δεν είναι απλώς να είμαστε ευγενικοί.

    Είναι να είμαστε ευγενικοί χωρίς να χάνουμε την αυθεντικότητά μας.

    About the Performance / Σχετικά με την παράσταση

    Title / Τίτλος: Χρονικό μιας εξημέρωσης (Οδηγός καλών τρόπων) / Chronicle of a Taming (A Guide to Good Manners)

    Concept & Creation / Σύλληψη & δημιουργία: Σταυρούλα Σιάμου / Stavroula Siamou

    Venue / Χώρος: Πειραματική Σκηνή Εθνικού Θεάτρου – Θέατρο Δίπυλον / Experimental Stage of the National Theatre of Greece – Dipylon Theatre

    Credits / Συντελεστές

    Choreography & Creation / Χορογραφία & δημιουργία: Σταυρούλα Σιάμου / Stavroula Siamou
    Costumes / Κοστούμια: Μαγδαληνή Αυγερινού / Magdalini Avgerinou
    Lighting / Φωτισμοί: Σεμίνα Παπαλεξανδροπούλου / Semina Papalexandropoulou
    Dramaturgy / Δραματολογία: Μάγδα Στεργίου / Magda Stergiou

    Performers / Ερμηνευτές:
    Γιάννης Βάρσος / Giannis Varsos, Τίτος Γρηγορόπουλος / Titos Grigoropoulos, Βασίλης Καραμπούλας / Vasilis Karampoulas, Κατερίνα Κρίστο / Katerina Kristo, Γιώργος Ματζιάρης / Giorgos Matziaris, Νεφέλη Παντερμαλή / Nefeli Pantermali, Βιβή Πέτση / Vivi Petsi, Θάλεια Σταματέλου / Thaleia Stamatelou

  • Hosting, Day One

    When I host, whether it’s for work or for friends, I notice the little things. Fresh towels. A tidy bed. A spotless house and bathroom. A few things in the fridge. Coffee or tea ready for whoever wakes first. The Wi-Fi password somewhere easy to find.

    None of these things is particularly important on its own. But together they quietly say: you’re welcome here.

    I used to think of these things simply as part of being a good host. But perhaps hospitality is really about paying attention.

    It is noticing what someone might need before they have to ask. Not because everything has to be perfect, but because being in someone else’s home can make us feel a little uncertain at first. Where are the towels? Can I make coffee? What am I allowed to use? What time does everyone wake up?

    Small gestures remove those little uncertainties. They allow someone to settle in.

    And then the things that really matter can happen naturally—the conversations, the laughter, the slow mornings, the feeling that nobody needs to be on their best behavior anymore.

    Hospitality looks different across cultures and different homes, but perhaps its heart is very simple.

    To notice. To anticipate. To make room for another person.

    Not to impress them.

    To help them feel at home.